Tab & Tap
Polski

Poradnik

Hemoglobina glikowana (HbA1c): norma, stan przedcukrzycowy i cukrzyca

Jaki wynik HbA1c jest prawidłowy, co oznacza zakres stanu przedcukrzycowego i dlaczego progi diagnostyczne to nie to samo co cele leczenia – w % i mmol/mol.

Trzy zakresy HbA1c

Standardy opieki (Standards of Care) American Diabetes Association (ADA) stosują te zakresy HbA1c w diagnostyce dorosłych:

  • Poniżej 5.7% (poniżej 39 mmol/mol): norma
  • Od 5.7% do 6.4% (39–47 mmol/mol): stan przedcukrzycowy, czyli większe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2
  • 6.5% lub więcej (48 mmol/mol lub więcej): cukrzyca, zwykle potwierdzana powtórzeniem badania lub oznaczeniem glukozy

W Wielkiej Brytanii NICE przyjmuje 42–47 mmol/mol (6.0–6.4%) dla „non-diabetic hyperglycaemia”, brytyjskiego określenia stanu przedcukrzycowego. Próg dla cukrzycy jest taki sam.

Wartości HbA1c w skrócie

IFCC mmol/mol = (A1C − 2.15) × 10.929, zaokrąglone. Zakresy według ADA.
HbA1c (%)HbA1c (mmol/mol)Zakres ADA
4.829Norma
5.031Norma
5.436Norma
5.638Norma
5.739Stan przedcukrzycowy
6.042Stan przedcukrzycowy
6.446Stan przedcukrzycowy
6.548Cukrzyca
7.053Cukrzyca
7.558Cukrzyca
8.064Cukrzyca

Większość osób bez cukrzycy ma HbA1c w przedziale od około 4.8% do 5.6%.

Badania glukozy wykonywane obok HbA1c

Cukrzycę można też rozpoznać na podstawie stężenia glukozy w osoczu na czczo lub 2-godzinnego doustnego testu obciążenia glukozą (OGTT). Progi ADA obok siebie:

Progi diagnostyczne ADA dla dorosłych. mmol/L = mg/dL ÷ 18.016, zaokrąglone.
ZakresHbA1cGlukoza na czczo2 godziny po OGTT
Normaponiżej 5.7% (39 mmol/mol)poniżej 100 mg/dL (5.6 mmol/L)poniżej 140 mg/dL (7.8 mmol/L)
Stan przedcukrzycowy5.7–6.4% (39–47 mmol/mol)100–125 mg/dL (5.6–6.9 mmol/L)140–199 mg/dL (7.8–11.0 mmol/L)
Cukrzyca6.5% lub więcej (48 mmol/mol)126 mg/dL lub więcej (7.0 mmol/L)200 mg/dL lub więcej (11.1 mmol/L)

Wyniki tych badań nie zawsze są ze sobą zgodne. Lekarz ocenia cały obraz, a pojedynczy wynik nie jest diagnozą.

Stan przedcukrzycowy jest częsty i często odwracalny

Ponad jedna trzecia dorosłych w USA ma stan przedcukrzycowy, a większość z nich o tym nie wie. Nie jest to rozpoznanie cukrzycy. W badaniu Diabetes Prevention Program umiarkowana utrata masy ciała (około 5–7% masy ciała) i około 150 minut energicznej aktywności tygodniowo zmniejszyły ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 o ponad połowę.

Jeśli Twój wynik mieści się w tym zakresie, spokojnym kolejnym krokiem jest zapytanie lekarza, kiedy powtórzyć badanie i czy jest dla Ciebie dostępny program zmiany stylu życia.

Progi diagnostyczne a cele leczenia

Powyższe zakresy służą do ustalenia, czy ktoś ma cukrzycę. Po jej rozpoznaniu pytanie brzmi: jaki cel jest dla Ciebie bezpieczny i realistyczny? Dla wielu dorosłych (poza ciążą) ADA sugeruje HbA1c poniżej 7% (53 mmol/mol). Ostrzejszy cel może być odpowiedni dla młodszych osób z niskim ryzykiem hipoglikemii; łagodniejszy, często poniżej 8% (64 mmol/mol), stosuje się zwykle u osób starszych lub z innymi chorobami.

W ciąży cele są niższe i ustala je zespół położniczo-diabetologiczny.

Czy HbA1c zmienia się z wiekiem?

HbA1c ma tendencję do lekkiego wzrostu z wiekiem nawet u osób bez cukrzycy, o około 0.1 punktu procentowego na dekadę. Progi diagnostyczne są jednak takie same dla wszystkich dorosłych. Cele leczenia u osób starszych są natomiast często łagodniejsze, aby uniknąć niskiego cukru.

Częste pytania

Czy HbA1c 5.7% to zły wynik?

5.7% to dolna granica zakresu stanu przedcukrzycowego. Oznacza większe ryzyko cukrzycy typu 2 w przyszłości i jest dobrym momentem, by razem z lekarzem przyjrzeć się aktywności, diecie i masie ciała. Wiele osób z takim wynikiem nigdy nie zachoruje na cukrzycę.

Jakie HbA1c potwierdza cukrzycę?

6.5% (48 mmol/mol) lub więcej, zwykle potwierdzone drugim badaniem, chyba że występują wyraźne objawy razem z bardzo wysokim stężeniem glukozy.

Ta strona ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Źródła